Özet:
Bu çalışma, İkinci Dünya Savaşı’nın dönüm noktası olan 1942 yılında Nazi Almanyası tarafından Türkiye’ye yönelik hazırlanan askeri işgal planı Gertrude Operasyonu’nu (Unternehmen Gertrude) jeopolitik, askeri, lojistik ve toplumsal boyutlarıyla incelemektedir. Adolf Hitler’in Kafkasya ve Orta Doğu petrol sahalarına ulaşma stratejisinin bir parçası olarak kurgulanan bu plan, Türkiye’nin savaş boyunca yürüttüğü konjonktürel bağımsızlık ve diplomatik denge politikasının maruz kaldığı en ciddi askeri tehditlerden biridir. Çalışmada, Wehrmacht Genelkurmayı’nın (OKW) harekât planlaması, Trakya, Ege ve Kafkasya üzerinden kurgulanan çok cepheli taarruz hatları ve planın lojistik altyapısı birincil ve ikincil kaynaklar ışığında analiz edilmektedir. Ayrıca, operasyonun hayata geçirilememe nedenleri; Stalingrad Muharebesi, El Alamein Yenilgisi ve Müttefiklerin Sicilya Çıkarması (Husky Harekâtı) gibi küresel kırılma noktaları üzerinden değerlendirilmektedir. Bu çalışma, sadece söz konusu operasyonu incelemekle kalmayıp, Türkiye'nin dengeli tutumunun askeri caydırıcılık, yerli savunma sanayii atılımları ve sivil savunma önlemleri ile nasıl iç içe geçtiğini tarihsel belgelerle kanıtlayarak literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Gertrude Operasyonu, İkinci Dünya Savaşı, Türk Dış Politikası, Çakmak Hattı, Wehrmacht, Jeopolitik, Lojistik.





